U Rwanda ruzakira inama n’imurikagurisha bya 12 bya Afurika y’iburasirazuba ku bijyanye na peteroli na gaz (EAPCE’27)
Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Mine, Peteroli na Gaz (RMB) cyatangaje ko u Rwanda rwatorewe kwakira Inama n’Imurikagurisha bya 12 bya Afurika y’Iburasirazuba ku bijyanye na Peteroli na Gaz (East African Petroleum Conference and Exhibition – EAPCE’27), bizabera muri Kigali Convention Centre kuva ku wa 9 kugeza ku wa 11 Werurwe 2027.
EAPCE ni inama iba buri myaka ibiri, igahuza ibihugu bigize Umuryango wa Afurika y’Iburasirazuba (EAC) n’abafatanyabikorwa batandukanye mu rwego rw’ingufu.
Yatangiye mu 2003, ikaba yarabaye urubuga rukomeye rwo kungurana ibitekerezo ku iterambere ry’urwego rwa peteroli na gaz, guteza imbere ishoramari no gushimangira ubufatanye hagati y’ibihugu byo mu karere.
Kwakira iyi nama bibaye mu gihe ibihugu bya EAC bikomeje gushaka uburyo bwo kubyaza umusaruro umutungo kamere wa peteroli na gaz bifite, hagamijwe guteza imbere ubukungu, kongera umutekano mu rwego rw’ingufu no kuzamura imibereho y’abaturage.
Nk’uko RMB ibitangaza, Afurika y’Iburasirazuba ituwe n’abaturage barenga miliyoni 330 kandi ifite ububiko bwa peteroli bugera kuri tiriyoni 1.43 za litiro, hamwe na gaz karemano irenga tiriyoni 60 z’ibirenge kibe (60 Trillion Cubic Feet – TCF). Ubu bubiko bukomeje kwiyongera bitewe n’ubushakashatsi bukomeje gukorwa hirya no hino mu karere.
Insanganyamatsiko y’iyi nama igira iti: “Kuva ku Mutungo w’Ingufu Kugera ku Iterambere: Guteza Imbere Umutekano w’Ingufu, Iterambere ry’Ubukungu n’Ubushobozi bwo Guhangana n’Imihindagurikire y’Isoko Mpuzamahanga.”
Biteganyijwe ko EAPCE’27 izitabirwa n’abayobozi ba za Guverinoma, abafata ibyemezo, abashoramari, ibigo mpuzamahanga bikora mu bucukuzi bwa peteroli na gaz, abafatanyabikorwa mu iterambere, abanyeshuri, abashakashatsi n’abahanga mu ikoranabuhanga, baturutse mu karere no hirya no hino ku Isi.
Umunyamabanga Mukuru wa EAC, Amb. Stephen Mbundi, yavuze ko EAPCE ikomeje kugira uruhare rukomeye mu gushimangira ubufatanye bw’akarere no guteza imbere ubumenyi mu rwego rw’ingufu.
Yagize ati: “Iyi nama izakomeza kuba urubuga rw’ingenzi rwo guteza imbere ibiganiro, gusangira ubumenyi no kubaka ubufatanye bushyigikira intego z’iterambere rirambye ry’akarere.”
Ku ruhande rw’u Rwanda, kwakira iyi nama bishimangira intambwe rumaze gutera mu guteza imbere urwego rw’ingufu. U Rwanda rukomeje gukora ubushakashatsi ku mutungo wa gaz uri mu Kiyaga cya Kivu, ndetse ni na rwo rwabaye igihugu cya mbere cyabyaje umusaruro gaz metani yo muri iki kiyaga mu kuyibyaza amashanyarazi, bikaba bigaragaza ubushobozi bw’akarere mu gukoresha neza umutungo kamere.
Umuyobozi Mukuru wa RMB, Alice Uwase, yavuze ko kwakira EAPCE’27 ari amahirwe akomeye yo gukomeza gushimangira ubufatanye mu karere no kwerekana Afurika y’Iburasirazuba nk’ahantu hizewe h’ishoramari mu rwego rw’ingufu.
Yagize ati: “Twiteguye kwakira abayobozi, abashoramari n’abavumbuzi baturutse hirya no hino ku Isi kugira ngo berekane amahirwe ari muri aka karere kandi twubake icyerekezo rusange kigamije kugera ku mutekano w’ingufu no ku iterambere rirambye.”
Abateguye EAPCE’27 batangaza ko gahunda yayo izaba igizwe n’ibiganiro by’abaminisitiri n’abandi bayobozi bakuru, inama z’impuguke, ibiganiro nyunguranabitekerezo, ibikorwa byo guhuza amasosiyete n’abashoramari, imurikagurisha mpuzamahanga ry’ibicuruzwa, serivisi n’ikoranabuhanga rijyanye n’ingufu, gahunda zo guteza imbere ishoramari ndetse n’ingendo z’ubushakashatsi.
Hazanibandwa ku mahirwe y’ishoramari mu bushakashatsi, ubucukuzi n’ikorwa rya peteroli na gaz, iterambere ry’ibikorwaremezo, ndetse no ku mategeko n’amabwiriza agenga uru rwego mu bihugu bya Afurika y’Iburasirazuba.
Mu gihe imyiteguro ikomeje, biteganyijwe ko muri Werurwe 2027 Kigali izahinduka ihuriro rikuru ry’ibiganiro ku rwego rw’ingufu muri Afurika y’Iburasirazuba, ibintu abateguzi bemeza ko bizafasha gukomeza kugaragaza aka karere nk’igicumbi cy’amahirwe y’ishoramari mpuzamahanga mu rwego rwa peteroli na gaz.
