Gicumbi: Abikorera ( PSF) banenze bagenzi babo bijanditse mu bwicanyi, aho gutekereza ku iterambere ryabo
Urugaga rw’ abikorera mu Karere ka Gicumbi rwibutse ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi muri 1994, by’ umwihariko abikoreraga, iki gikorwa kikaba cyabanjirijwe n’urugendo rwerekeza ku rwibutso rwa Gisuna ruherereye mu Murenge wa Byumba, aho bagiye gushyira indabo no kunamira abatutsi bahashyinguwe mu rwego rwo kubasubiza agaciro bambuwe, bakicwa bazira kwitwa ibyitso.
Abikorera muri aka Karere bavuga ko ubwicanyi bwakozwe mu gihugu harimo n’ abahoze ari abacuruzi, abaganga, abubatsi ndetse n’ abakoraga indi myuga ku giti cyabo, gusa ko ari icyasha gikomeye basizwe na bagenzi babo bijanditse mu bikorwa by’ ubwicanyi byakorewe Abatutsi.
Babigarutseho kuri uyu wa 21 Gicurasi 2026, mu gikorwa cyo kwibuka ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi, by’ umwihariko banazirikana abikorera bishwe bazira uko bavutse.
Bavuga ko hari abacuruzi ndetse n’ abandi bashoramari bijanditse mu bwicanyi, bamwe bafata intwaro, abandi bashora imari mu gutera inkunga yo kugura ibikoresho byifashishwaga biturutse ku ngengabitekerezo y’amacakubiri bari baracengejwemo.
Akarere ka Gicumbi ni kamwe mu Turere twagize abashoramari bari bakomeye cyane ku rwego rw’ igihugu, ariko aho kwita ku bumwe bwabo n’iterambere ry’ igihugu, ahubwo batekereje ku bikorwa byo kugura intwaro gakondo zo kwica Abatutsi muri 1994, abandi bashyira mu ngiro ubwicanyi bwakorwaga bitewe n’urwangano bari barakanguriwe.
Ubu bwicanyi bwabaye muri 1994 bavuga ko bugayitse cyane kandi ko ari ubugwari bukomeye bwakozwe na bagenzi babo bicaga Abatutsi, ariko bashimangira ko kuri ubu bitazasubira ukundi, hagamijwe ku iterambere ryabo no kubaka igihugu kizira amacakubiri.
Bamwe mu bikorera baganirije Green Africa bavuga ko intumbero ari uguteketeza ku iterambere ryabo ndetse bakazirikana aho igihugu kigeze kiyubaka bakarushaho gusigasira ibyagezweho.
Umutangabuhamya Niyonzima Theophile avuga ko yari afite ise w’umucuruzi ariko akaza kwicwa na bagenzi be muri 1994, baramutemaguye kugeza ubwo bamujugunye mu mugezi wa Warufu.
Uhagarariye abikorera mu Karere ka Gicumbi Muhizi Emmanuel ashima uruhare rw’ Inkotanyi zabohoye igihugu, ndetse ko kuri ubu abikorera biyemeje kugira uruhare mu gufata mu mugongo abarokotse, n’ibindi bikorwa bigamije guteza imbere abaturage, bitandukanye n’abishoye mu bwicanyi.
Ati:” Imyaka 32 ishize igihugu cyasabye abantu kubabarirana, ariko natwe habeho umuhigo wo kwerekana aho abishwe bashyizwe ngo babashe gushyingurwa mu cyubahiro, kuko bizafasha abavandimwe bacu kumva ko byibuze turuhutse mu mitima kuko turaremerewe”.
Umuyobozi wa Ibuka muri aka Karere Kamizikunze Anastase avuga ko iyo havugwa abikorera ku ikubitiro hazamo abacuruzi, bamwe mu bagize uruhare mu kwica igihugu cy’ u Rwanda, asaba ababa bazi aho abishwe bajugunywe kuherekana nabo bagashyingurwa mu cyubahiro, ndetse ashima Inkotanyi zarokoye abanya Rwanda kuko igihugu cyari kigiye kuzima burundu.
Umuyobozi w’Akarere ka Gicumbi Nzabonimpa Emmanuel avuga ko gusenya ubumwe bw’ abanya Rwanda byateye ingaruka zikomeye ku gihugu, ariko kuri ubu hagomba gutekerezwa ku kubaka ubumwe buzira amacakubiri.
Agira Ati:” Itotezwa ry’ Abatutsi ryahereye cyera, hari ababuzwaga kwiga n’andi mahirwe, kuri uyu munsi turibuka abagabo n’abagore bari bafite uruhare rukomeye mu iterambere ry’ igihugu, “.
Ati:” Biradusaba kubaka ubumwe no kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside, Turashima abacitse ku icumu bakomeje kwiyubaka, Turashima uruhare rw’ abikorera mu bikorwa bagira byo gufata mu mugongo abacitse ku icumu, ndetse no kuba barubatse urwibutso rwa Gisuna”.
Ati:” Turashima Inkotanyi ndetse n’ umukuru w’igihugu bagaragaje ubwitange, hari amasomo abikorera bagomba gukura kuri aya mateka kuko ubucuruzi n’ubukungu bitagomba kurangwamo ivangura, dufatanye kurwanya abafite ingengabitekerezo cyane cyane bifashishije ikoranabuhanga, dufatanye kubaha ubuzima bwa muntu, kandi nk’abanya Gicumbi dukuremo isomo ry’ ubumwe n’ubwiyunge hagamijwe kubaka igihugu “.
Igikorwa cyo kwibuka abikorera cyitabiriwe n’abaturage b’Akarere ka Gicumbi baremera inka eshanu abarokotse, kitabiriwe n’abanyamabanga Nshingwabikorwa b’imirenge, inzego z’ umutekano, ndetse n’ ubuyobozi bw’ Akarere ka Gicumbi.







